ساعت ۱۲ ظهر است و پشت میز کارتان نشستهاید. با اینکه صبح قهوه خوردهاید، حالا احساس میکنید انرژی و تمرکزتان افت کرده است. شاید اولین واکنش این باشد که دوباره سراغ قهوه بروید؛ اما یک سؤال مهمتر وجود دارد: آیا زمان نوشیدن قهوه هم به اندازه مقدار کافئین اهمیت دارد؟ درباره بهترین زمان نوشیدن قهوه، یک توصیه رایج وجود دارد: بهتر است اولین فنجان را بلافاصله بعد از بیدار شدن ننوشیم و حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه صبر کنیم.
دلیل این توصیه معمولاً به ریتم طبیعی کورتیزول و چرخه بیداری بدن مربوط میشود. اما آیا این بازه واقعاً یک قانون علمی برای همه است؟ نه لزوما. زمان مناسب قهوه به ساعت بیدار شدن، میزان کافئین مصرفی، نیاز شما به هوشیاری و مهمتر از همه، زمان خواب شبانه بستگی دارد.
کورتیزول چه ارتباطی با زمان نوشیدن قهوه دارد؟
وقتی صبح از خواب بیدار میشویم، بدن برای آماده شدن جهت فعالیت روزانه تغییرات طبیعی زیادی را تجربه میکند. یکی از این تغییرات، افزایش سطح کورتیزول است. کورتیزول را معمولاً «هورمون استرس» مینامند، اما این هورمون فقط با استرس ارتباط ندارد. بخشی از ریتم طبیعی شبانهروزی بدن است و در تنظیم بیداری و آماده شدن بدن برای فعالیت نقش دارد.
از طرف دیگر، کافئین موجود در قهوه میتواند هوشیاری را افزایش دهد. به همین دلیل این تصور شکل گرفته که اگر بلافاصله پس از بیدار شدن قهوه بنوشیم، کافئین را در زمانی مصرف کردهایم که بدن خودش در حال افزایش هوشیاری است. از همینجا توصیه معروف «۶۰ تا ۹۰ دقیقه صبر کنید» شکل گرفته است. اما یک نکته مهم وجود دارد: شواهد علمی کافی نداریم که نشان دهد نوشیدن قهوه بلافاصله بعد از بیدار شدن برای همه افراد باعث افت شدید انرژی در ادامه روز میشود. بنابراین بهتر است این توصیه را یک قانون قطعی ندانیم.
اگر قهوه بلافاصله بعد از بیدار شدن حالتان را بهتر میکند و روی خواب شبانهتان اثر منفی ندارد، صرفاً به خاطر رعایت یک قانون اینترنتی مجبور نیستید آن را کنار بگذارید. برای آشنایی بیشتر با نحوه اثرگذاری کافئین بر هوشیاری، میتوانید مقاله بررسی تأثیر نوشیدن قهوه روی هوشیاری را بخوانید.
آیا واقعا باید ۶۰ تا ۹۰ دقیقه برای اولین قهوه صبر کنیم؟
قاعده ۶۰ تا ۹۰ دقیقه یکی از رایجترین توصیهها درباره زمان نوشیدن اولین قهوه است. ایده ساده است: اجازه دهید بدن ابتدا فرایند طبیعی بیدار شدن را طی کند و بعد برای افزایش هوشیاری سراغ کافئین بروید. اگر ساعت ۷ صبح بیدار میشوید، بر اساس این توصیه میتوانید اولین قهوه را حدود ساعت ۸ تا ۹ صبح بنوشید. اما بهتر است عدد ۹۰ دقیقه را به عنوان «بهترین زمان علمی و قطعی» در نظر نگیرید. شواهد موجود چنین ساعت جادوییای را برای همه افراد تعیین نکردهاند.
در واقع، اگر صبحها به قهوه نیاز دارید، تصمیم منطقیتر این است که زمان مصرف را با شرایط خودتان تنظیم کنید:
- اگر بلافاصله بعد از بیداری احساس خوابآلودگی دارید، ممکن است قهوه صبحگاهی برایتان کاربردی باشد.
- اگر بدون قهوه هم در ابتدای صبح هوشیار هستید، میتوانید مصرف آن را به اواسط صبح موکول کنید.
- اگر قهوه عصر خواب شبانهتان را مختل میکند، فاصله دادن آخرین فنجان از زمان خواب احتمالاً اهمیت بیشتری از رعایت یک قانون ۹۰ دقیقهای دارد.
بنابراین، ۶۰ تا ۹۰ دقیقه یک گزینه برای امتحان کردن است، نه یک قانون اجباری.

قهوه را قبل از صبحانه بخوریم یا بعد از آن؟
این یکی از سؤالهای رایج درباره زمان نوشیدن قهوه است. بعضی افراد با قهوه ناشتا کاملاً راحت هستند و بعضی دیگر بعد از نوشیدن قهوه با معده خالی دچار ناراحتی معده، دلشوره یا لرزش میشوند. به همین دلیل نمیتوان یک زمان مشخص را برای همه تعیین کرد. اگر قهوه ناشتا باعث ناراحتی گوارشی یا احساس ناخوشایند در شما میشود، بهتر است آن را همراه یا بعد از صبحانه امتحان کنید. از طرف دیگر، صرفاً به این دلیل که قهوه را ناشتا مینوشید، نمیتوان گفت حتماً دچار افت شدید قند خون خواهید شد.
مهمتر از یک قانون عمومی، واکنش بدن خودتان است. اگر صبحانه میخورید و بعد قهوه مینوشید، فاصله مشخصی مثل «حتماً یک ساعت بعد» الزام علمی عمومی ندارد. میتوانید زمان مصرف را بر اساس عادت غذایی، تحمل گوارشی و برنامه روزانه خود تنظیم کنید.
برای اینکه قهوه خواب شب را خراب نکند، آخرین فنجان را چه زمانی بخوریم؟
اگر قرار باشد در برنامه نوشیدن قهوه فقط یک زمان را جدیتر از بقیه در نظر بگیریم، فاصله قهوه با زمان خواب گزینه مهمی است. کافئین نسبتاً دیر از بدن حذف میشود و سرعت متابولیسم آن بین افراد متفاوت است. به همین دلیل ممکن است قهوهای که برای یک نفر در ساعت ۵ عصر مشکلی ایجاد نمیکند، برای فرد دیگری خواب شبانه را مختل کند. به طور کلی، اگر متوجه شدهاید قهوه عصر یا شب خواب شما را به هم میزند، بهتر است آخرین مصرف کافئین را چند ساعت پیش از خواب قرار دهید.
برای مثال، اگر معمولاً ساعت ۱۱ شب میخوابید، میتوانید ابتدا امتحان کنید که آخرین قهوه را حدود ۵ یا ۶ ساعت قبل از خواب مصرف کنید و ببینید کیفیت خوابتان چه تغییری میکند. در هر حال، عدد دقیق برای همه یکسان نیست. مقدار کافئین، حساسیت فردی و حتی زمان خواب شما روی این موضوع اثر دارند. اگر میخواهید درباره زمانهایی که مصرف قهوه ممکن است برای خواب مشکلساز شود بیشتر بدانید، موارد ممنوعیت مصرف قهوه را هم بخوانید.
مقدار کافئین مهمتر از ساعت نوشیدن است
زمان نوشیدن قهوه تنها بخشی از ماجراست. اگر در طول روز چند نوشیدنی کافئیندار مصرف میکنید، باید مقدار کافئین دریافتی را هم در نظر بگیرید. طبق نظر سازمان ایمنی غذایی اروپا (EFSA)، برای بیشتر بزرگسالان سالم، مصرف روزانه تا ۴۰۰ میلیگرم کافئین معمولاً نگرانی ایمنی ایجاد نمیکند. همچنین مصرف یکباره تا ۲۰۰ میلیگرم کافئین برای بزرگسالان سالم، در شرایط معمول، در محدودهای است که EFSA آن را بدون نگرانی ایمنی میداند.
اما این اعداد به معنی «۴ فنجان قهوه در روز» نیستند. مقدار کافئین قهوه بسته به نوع نوشیدنی، مقدار قهوه، روش دمآوری و اندازه سرو میتواند تفاوت زیادی داشته باشد. برای همین، بهتر است به جای شمردن صرفِ فنجانها، به مقدار تقریبی کافئین دریافتی توجه کنید. در دوران بارداری نیز توصیه عمومی متفاوت است و EFSA سقف ۲۰۰ میلیگرم کافئین در روز را مطرح میکند.
آیا باید بین فنجانهای قهوه فاصله بگذاریم؟
کافئین بلافاصله بعد از نوشیدن به حداکثر اثر خود نمیرسد. جذب آن زمان میبرد و مقدار آن در خون نیز به تدریج افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، اگر یک فنجان قهوه نوشیدهاید، بهتر است فوراً فقط به دلیل اینکه هنوز اثر آن را احساس نمیکنید، فنجان دوم را اضافه نکنید.
این موضوع بهخصوص زمانی اهمیت دارد که قهوههای شما مقدار کافئین بالایی داشته باشند. مصرف بیش از حد کافئین میتواند در بعضی افراد باعث بیقراری، اضطراب، لرزش یا تپش قلب شود. پس به جای یک قانون ثابت مثل «دقیقاً ۴۵ دقیقه بین هر دو قهوه»، بهتر است ابتدا زمان بدهید تا اثر قهوه مشخص شود و سپس بر اساس مقدار کافئین و واکنش بدنتان درباره فنجان بعدی تصمیم بگیرید.

پس بهترین زمان اولین قهوه چه ساعتی است؟
اگر دنبال یک ساعت جادویی هستید، جواب سادهای وجود ندارد. برای بعضی افراد، اولین قهوه بلافاصله بعد از بیدار شدن مشکلی ایجاد نمیکند. بعضی دیگر ترجیح میدهند یک یا دو ساعت صبر کنند و قهوه را در اواسط صبح بنوشند. میتوانید این چهار سؤال را برای پیدا کردن زمان مناسب خودتان در نظر بگیرید:
چه ساعتی بیدار میشوم؟
اگر صبح خیلی زود بیدار میشوید، ممکن است زمان مناسب قهوه شما با فردی که ساعت ۹ صبح بیدار میشود متفاوت باشد.
چه زمانی به بیشترین تمرکز نیاز دارم؟
اگر قهوه را برای شروع کار، مطالعه یا جلسه مهم مینوشید، زمان مصرف را با زمانی که واقعاً به هوشیاری نیاز دارید هماهنگ کنید.
چه مقدار کافئین دریافت میکنم؟
یک اسپرسوی کوچک و یک لیوان بزرگ قهوه دمی الزاماً مقدار کافئین یکسانی ندارند. اگر معمولاً قهوهتان را با اسپرسوساز آماده میکنید، انتخاب دانه و مقدار مصرف اهمیت بیشتری پیدا میکند. در فروشگاه قهوه ست میتوانید بین دانههای قهوه تازهبرشته و کپسولهای سازگار با نسپرسو، متناسب با روش دمآوری خودتان انتخاب کنید.
چه ساعتی میخوابم؟
اگر مصرف قهوه عصرگاهی خواب شما را مختل میکند، اولویت را به فاصله مناسب از زمان خواب بدهید.
جمعبندی
قهوه لازم نیست دقیقاً ۹۰ دقیقه بعد از بیدار شدن نوشیده شود تا اثر کند. توصیه ۶۰ تا ۹۰ دقیقه بیشتر یک چارچوب عملی برای کسانی است که میخواهند زمان مصرف اولین قهوه خود را آزمایش کنند، نه یک قانون ثابت برای همه. اگر قهوه بلافاصله بعد از بیدار شدن حالتان را خوب میکند و خواب شبانهتان را مختل نمیکند، دلیلی برای ترس از آن وجود ندارد. اگر احساس میکنید مصرف قهوه در ابتدای صبح برایتان فایده زیادی ندارد، میتوانید آن را به اواسط صبح منتقل کنید.
در نهایت، مقدار کافئین، حساسیت فردی و فاصله قهوه با زمان خواب، در بسیاری از موارد از وسواس روی یک ساعت مشخص مهمترند.
سوالات متداول
آیا خوردن قهوه بلافاصله بعد از بیدار شدن بد است؟
نه لزوماً. شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد نوشیدن قهوه بلافاصله بعد از بیدار شدن برای همه افراد مضر است یا حتماً باعث افت انرژی در ادامه روز میشود. اگر میخواهید، میتوانید ۶۰ تا ۹۰ دقیقه صبر کنید و ببینید آیا این تغییر برای شما تفاوتی ایجاد میکند یا نه.
آیا واقعاً باید ۹۰ دقیقه بعد از بیدار شدن قهوه بخوریم؟
خیر. ۹۰ دقیقه یک توصیه رایج است، اما بهترین زمان ثابت و علمی برای همه افراد محسوب نمیشود. زمان بیدار شدن، نیاز به تمرکز، مقدار کافئین و زمان خواب شبانه همگی مهماند.
قهوه را قبل از صبحانه بخوریم یا بعد از آن؟
اگر قهوه ناشتا باعث ناراحتی معده، دلشوره یا لرزش میشود، بهتر است آن را همراه یا بعد از صبحانه امتحان کنید. برای افراد دیگر، الزام عمومی برای نوشیدن قهوه دقیقاً بعد از صبحانه وجود ندارد.
آخرین قهوه را چند ساعت قبل از خواب بخوریم؟
به حساسیت فردی و مقدار کافئین بستگی دارد. اگر قهوه عصرگاهی خواب شما را مختل میکند، بهتر است آخرین مصرف کافئین را چند ساعت پیش از خواب قرار دهید و در صورت نیاز فاصله را بیشتر کنید.
روزانه چقدر کافئین مصرف کنیم؟
برای بیشتر بزرگسالان سالم، EFSA مصرف روزانه تا ۴۰۰ میلیگرم کافئین را معمولاً در محدوده بدون نگرانی ایمنی میداند. در دوران بارداری، سقف توصیهشده ۲۰۰ میلیگرم در روز است. مقدار کافئین نوشیدنیها با یکدیگر متفاوت است، بنابراین تعداد فنجان بهتنهایی معیار دقیقی نیست.
منبع: سایت futura
اضافه کردن نظر