انواع قهوه و تفاوت‌های هر کدام: راهنمای کامل برای انتخاب و سفارش درست

تا حالا شده جلوی منوی یک کافه بایستید، اسم چند نوشیدنی را بخوانید ولی نتوانید از روی اسم حدس بزنید طعم هرکدام چطور است؟ لاته، کاپوچینو، ماکیاتو، کورتادو… همه‌ی این‌ها از یک ماده اولیه ساخته می‌شوند، اما تجربه‌ی متفاوتی می‌سازند. مشکل اصلی اینجاست: خواندن تعریف طعم یک نوشیدنی به شما نمی‌گوید که آیا واقعاً از خوردن آن نوشیدنی لذت می‌برید یا نه.

این مقاله قرار نیست فقط انواع قهوه را با هم مقایسه کند؛ قرار است کمکتان کند بر اساس ذائقه‌ای که دارید، سطح تلخی‌ای که تحملش می‌کنید، و ساعتی از روز که قهوه می‌خورید، دقیق بفهمید کدام نوشیدنی مال شماست.

چطور در کمتر از یک دقیقه قهوه مناسب خودتان را پیدا کنید؟

قبل از هر توضیحی، بیایید از یک سؤال شروع کنیم. اینکه بدانیم اسپرسو چیست، ما را به انتخاب بهتر نمی‌رساند؛ اما دانستن اینکه من چه چیزی دوست دارم یا از نوشیدنی چه می‌خواهم، می‌تواند ما را به انتخاب نزدیک کند. جواب را در این جدول پیدا کنید:

اگر…	این نوشیدنی را انتخاب کنید
قهوه تلخ و غلیظ دوست دارید	اسپرسو
شیر زیاد و بافت نرم می‌خواهید	لاته
بین طعم قهوه و شیر تعادل می‌خواهید	کاپوچینو
طعم تلخ ولی رقیق‌تر از اسپرسو می‌خواهید	آمریکانو
عاشق طعم شکلات و شیرینی هستید	موکا
عطر و طعم اصلی قهوه برایتان مهم است	فلت وایت
اولین بار است قهوه اسپرسو-بیس می‌خورید	لاته
روز گرم است و دنبال چیزی خنک و ملایم هستید	کلد برو

اگر می‌خواهید این تصمیم را حتی سریع‌تر بگیرید، مسیر زیر را دنبال کنید:

شروع
  │
  ▼
تلخی دوست دارید؟
  │
  ├── بله ──▶ شیر می‌خواهید؟
  │             │
  │             ├── نه ──▶ اسپرسو
  │             └── بله ──▶ کورتادو
  │
  └── نه ──▶ شیر زیاد می‌خواهید؟
                │
                ├── بله ──▶ لاته
                └── نه ──▶ کاپوچینو

حالا که می‌دانیم کدام مسیر مال شماست، بیایید هر نوشیدنی را دقیق‌تر بررسی کنیم تا مطمئن شویم.

قهوه‌های بر پایه اسپرسو چه فرقی با هم دارند؟

بیشتر نوشیدنی‌هایی که در کافه‌ها می‌بینیم، بر پایه اسپرسو هستند. تفاوت اصلی بین این انواع قهوه به این برمی‌گردد که چقدر شیر، چه نوع فومی و به چه نسبتی به این اسپرسو اضافه می‌شود. اما فقط دانستن نسبت‌ها کافی نیست؛ باید بدانید این نسبت‌ها روی زبانتان چه حسی ایجاد می‌کنند.

اسپرسو؛ پایه همه نوشیدنی‌ها

اسپرسو با عبور دادن آب داغ تحت فشار بالا از میان دانه‌های ریزآسیاب‌شده تهیه می‌شود. نتیجه، یک شات غلیظ با یک لایه نازک کِرمِ طلایی‌رنگ روی سطح نوشیدنی است که کِرِما نام دارد. کرما یکی از نشانه‌های عصاره‌گیری درست قهوه است. طعمش روی زبان تند، متمرکز و کمی تلخ است، بدون هیچ رقیق‌شدنی. اگر فقط چند ثانیه وقت دارید و دنبال بالا رفتن انرژی هستید، اسپرسو انتخاب شما خواهد بود.

مناسب شماست اگر: عاشق طعم خالص و پررنگ قهوه هستید و از حجم کم نوشیدنی ناراحت نمی‌شوید. احتمالاً دوستش ندارید اگر: به تلخی حساسیت دارید یا دوست دارید نوشیدنی‌تان را کم‌کم و به آرامی بنوشید.

لاته؛ ملایم‌ترین گزینه برای مبتدی‌ها

لاته از یک یا دو شات اسپرسو به همراه مقدار زیادی شیر بخارداده و یک لایه نازک فوم تشکیل شده است. چون نسبت شیر خیلی بیشتر است، تلخی اسپرسو تقریباً پنهان می‌شود و چیزی که روی زبان حس می‌کنید، بافتی کِرمی و شیرینی طبیعی شیر است، نه تندی قهوه. آیا می‌دانید خیلی از افرادی که فکر می‌کنند لاته قهوه‌ی ضعیفی است، در واقع دارند فقط تفاوت بافت را با کم‌رنگ بودن آن اشتباه می‌گیرند.

مناسب شماست اگر: تازه شروع کرده‌اید به قهوه خوردن یا صبح‌ها دنبال یک نوشیدنی آرام‌بخش هستید، نه نوشیدنی شوک‌آور. احتمالاً دوستش ندارید اگر: دنبال طعم خالص و پررنگ قهوه هستید.

کاپوچینو؛ تعادل بین قهوه و شیر

در کاپوچینو، اسپرسو، شیر بخارداده و فوم تقریباً به مقدار مساوی کنار هم قرار می‌گیرند. برخلاف تصور رایج، کاپوچینو از لاته «تلخ‌تر» نیست؛ تفاوتی که حس می‌کنید بیشتر مربوط به بافت فوم است تا مقدار قهوه. فومِ ضخیم‌تر باعث می‌شود هر جرعه سبک‌تر روی زبان بنشیند، در حالی که طعم قهوه هنوز واضح احساس می‌شود.

مناسب شماست اگر: هم می‌خواهید طعم قهوه را حس کنید، هم از بافت فومی لذت ببرید. احتمالاً دوستش ندارید اگر: فوم غلیظ را دوست ندارید یا ترجیح می‌دهید نوشیدنی‌تان یکدست و صاف باشد.

آمریکانو؛ برای کسانی که طعم تلخ‌تر می‌خواهند

آمریکانو یک یا دو شات اسپرسو است که بدون شیر و با آب داغ رقیق شده است. طعمش نسبت به اسپرسوی خالص ملایم‌تر است، اما همچنان تلخی و شدت قهوه را حفظ می‌کند. برخلاف تصور رایج، بزرگ‌تر بودن لیوان همیشه به معنی قوی‌تر بودن قهوه نیست؛ آمریکانوی بزرگ فقط آب بیشتری دارد، نه اسپرسوی بیشتر.

مناسب شماست اگر: طعم خالص قهوه را دوست دارید ولی می‌خواهید حجم بیشتری برای نوشیدن آرام داشته باشید. احتمالاً دوستش ندارید اگر: تلخی را دوست ندارید.

ماکیاتو؛ اسپرسو با لمسی از شیر

ماکیاتو در اصل یک اسپرسو است که فقط با یک دلمه‌ی کوچک شیر یا فوم «لکه‌دار» می‌شود؛ نامش هم در ایتالیایی همین معنا را دارد. ماکیاتویی که در بیشتر زنجیره‌های بزرگ سرو می‌شود، در واقع یک لاته با کارامل است و ربط چندانی به نسخه‌ی سنتی آن ندارد.

مناسب شماست اگر: طعم اسپرسو را دوست دارید ولی می‌خواهید فقط کمی از تندی آن کم شود. احتمالاً دوستش ندارید اگر: به‌جای نسخه سنتی، توقع یک نوشیدنی شیرین شبیه لاته کارامل دارید که در این صورت باید موکا یا لاته سفارش بدهید.

موکا؛ ترکیب قهوه و شکلات

موکا اسپرسو، شیر و شکلات را با هم ترکیب می‌کند و به همین دلیل شیرین‌ترین گزینه در این فهرست است. افترتیست آن بیشتر شبیه یک دسر گرمِ کاکائویی است تا یک فنجان قهوه‌ی معمولی.

مناسب شماست اگر: به‌جای طعم تلخ خالص قهوه، دنبال یک تجربه‌ی شیرین و دسرگونه هستید. احتمالاً دوستش ندارید اگر: دنبال طعم خالص قهوه بدون هیچ شیرینی اضافه‌ای هستید.

قهوه‌های کمترشناخته‌شده اما محبوب

فلت وایت؛ برای کسانی که عطر قهوه برایشان مهم‌تر است

فلت وایت از استرالیا و نیوزیلند می‌آید و شبیه لاته است، اما حجمش کوچک‌تر و فومش کمتر است. به دلیل نسبت بیشتر قهوه به شیر و میکروفوم نازک‌تر، طعم اسپرسو در فلت وایت معمولاً نسبت به لاته واضح‌تر احساس می‌شود.

مناسب شماست اگر: بافت کِرمیِ لاته را دوست دارید ولی نمی‌خواهید طعم قهوه خیلی زیر شیر گم شود.

کورتادو؛ برای کسانی که شیر کم و قهوه پررنگ می‌خواهند

کورتادو اسپرسو و شیر را تقریباً به نسبت مساوی ترکیب می‌کند، اما با فوم خیلی کم. حسی که به شما می‌دهد، ترکیبی از تندی اسپرسو با نرمی شیر است؛ بدون اینکه شیر غالب شود.

مناسب شماست اگر: می‌خواهید تندی اسپرسو کمی نرم شود، بدون اینکه شیر طعم اصلی قهوه را بپوشاند.

قهوه‌های بدون اسپرسو

قهوه فیلتر؛ ساده و بدون پیچیدگی

قهوه فیلتر با عبور دادن آب داغ از میان دانه‌های آسیاب‌شده در یک فیلتر کاغذی یا فلزی تهیه می‌شود، بدون دستگاه اسپرسو. طعمش سبک‌تر و شفاف‌تر است، که آن را برای مصرف روزانه مناسب می‌کند.

کلد برو؛ دم‌کرده سرد با طعم ملایم‌تر

کلد برو با دم کردن دانه‌های آسیاب‌شده در آب سرد به مدت ۱۲ تا ۲۴ ساعت تهیه می‌شود. این فرآیند اسیدیته را کم می‌کند و طعمی ملایم‌تر و کمی شیرین‌تر از قهوه‌ی داغ به‌جا می‌گذارد.

مناسب شماست اگر: گرما اذیتتان می‌کند و دنبال نوشیدنی خنکی هستید که تلخی کمی داشته باشد.

آیس کافی؛ سریع‌ترین راه برای قهوه سرد

آیس کافی برخلاف کلد برو، همان قهوه‌ی داغ معمولی است که روی یخ ریخته می‌شود. سریع‌تر است، اما طعمی تیزتر و گاهی رقیق‌تر دارد، چون یخ به‌مرور آب می‌شود.

چرا طعم قهوه‌ها اصلاً با هم فرق دارند؟

حتی اگر دو نفر هر دو لاته سفارش دهند، ممکن است طعم کاملاً متفاوتی تجربه کنند؛ چون نوع دانه‌ی قهوه و درجه‌ی رست هم روی نتیجه اثر می‌گذارند. دو نوع اصلی دانه، عربیکا و روبوستا، طعم متفاوتی تولید می‌کنند؛ عربیکا معمولاً ملایم‌تر و کمی ترش‌مزه‌تر است، در حالی که روبوستا تلخ‌تر و پرکافئین‌تر است. میزان رست دانه هم اثرگذار است: رست تیره‌تر تلخی را بیشتر و اسیدیته را کم می‌کند.

از طرف دیگر، کیفیت عصاره‌گیری اسپرسو مستقیماً روی طعم نهایی اثر دارد؛ عصاره‌گیریِ درست همان کِرمای طلایی‌رنگ روی سطح اسپرسو را ایجاد می‌کند که نشانه‌ی تعادل درست بین آب، فشار و زمان است. اگر در منوی کافه‌ها عبارت Specialty Coffee را دیدید، منظور دانه‌هایی است که از نظر کیفیت در بالاترین رده قرار دارند و معمولاً طعم پیچیده‌تر و متمایزتری دارند.

اشتباهات رایج هنگام سفارش قهوه

• آمریکانو همان قهوه فیلتر نیست: آمریکانو از رقیق‌کردن اسپرسو با آب داغ ساخته می‌شود، در حالی‌که قهوه فیلتر از ابتدا با روش متفاوتی دم می‌شود.
• موکاپات اسپرسوی واقعی درست نمی‌کند: فشار موکاپات به‌اندازه دستگاه اسپرسو نیست، پس نتیجه‌اش قهوه‌ی غلیظ است، نه اسپرسوی واقعی.
• ماکیاتوی استارباکس با ماکیاتوی سنتی فرق دارد: نسخه‌ی رایج در زنجیره‌های بزرگ معمولاً یک لاته با کارامل است، نه اسپرسوی لکه‌دار سنتی.
• بزرگ‌تر بودن لیوان یعنی قوی‌تر بودن قهوه نیست: اغلب فقط مقدار آب یا شیر بیشتر می‌شود، نه تعداد شات اسپرسو.
• کافئین بیشتر همیشه یعنی تلخی بیشتر نیست: لاته می‌تواند به‌اندازه‌ی اسپرسو کافئین داشته باشد، بدون اینکه تلخ باشد، چون شیر تلخی را می‌پوشاند، نه کافئین را.

مقایسه سریع: ترکیب و حس غالب هر نوشیدنی

نوشیدنی	پایه	شیر	فوم	حس غالب
اسپرسو	اسپرسو	❌	❌	قوی و متمرکز
لاته	اسپرسو	زیاد	کم	نرم و کرمی
کاپوچینو	اسپرسو	متوسط	زیاد	متعادل و هوادار
فلت وایت	اسپرسو	متوسط	خیلی کم	قهوه‌محور
کورتادو	اسپرسو	کم	خیلی کم	پررنگ و متعادل
آمریکانو	اسپرسو + آب	❌	❌	سبک‌تر از اسپرسو
موکا	اسپرسو	زیاد	کم	شیرین و شکلاتی

مقایسه سریع: کدام نوشیدنی از نظر کافئین، تلخی و اندازه فرق دارد؟

توجه: مقادیر کافئین تقریبی هستند، چون به تعداد شات اسپرسوی استفاده‌شده هم بستگی دارند، یک لاته دوشات می‌تواند از یک اسپرسوی تک‌شات کافئین بیشتری داشته باشد.

نوشیدنی	غلظت کافئین در هر شات	میزان تلخی	اندازه معمول	بهترین زمان مصرف
اسپرسو	بالا	زیاد	کوچک (۳۰-۶۰ میلی‌لیتر)	صبح یا هر زمان نیاز به انرژی سریع
لاته	بالا (به تعداد شات بستگی دارد)	کم	بزرگ	صبح یا هر زمانی از روز
کاپوچینو	بالا (به تعداد شات بستگی دارد)	متوسط	متوسط	صبح
آمریکانو	بالا	متوسط تا زیاد	متوسط تا بزرگ	صبح تا اوایل بعدازظهر
موکا	متوسط تا بالا	کم (شیرین)	بزرگ	بعدازظهر یا عصر
فلت وایت	بالا	متوسط	کوچک تا متوسط	صبح
کلد برو	متوسط تا بالا	کم	متوسط تا بزرگ	ظهر تا عصر، در روزهای گرم
قهوه فیلتر	متوسط	کم تا متوسط	متوسط تا بزرگ	مصرف روزانه، هر ساعتی

جمع‌بندی

انتخاب بین انواع قهوه در نهایت به سه سؤال ساده برمی‌گردد: چقدر تلخی تحمل می‌کنید، چقدر شیر و شیرینی دوست دارید، و در چه ساعتی از روز می‌خواهید آن را بنوشید. دیگر لازم نیست فقط به یک نوشیدنی همیشگی محدود بمانید یا از امتحان گزینه‌های جدید نگران باشید، با جدول‌ها و توضیح‌های بالا، می‌توانید دقیقاً پیش‌بینی کنید هر نوشیدنی چه حسی روی زبانتان می‌گذارد.

حالا که می‌دانید هر نوشیدنی چه ویژگی‌هایی دارد، انتخاب دانه‌ی مناسب هم به همان اندازه اهمیت دارد. اگر قصد خرید اینترنتی قهوه اسپرسو، قهوه ترک یا هر نوع قهوه تخصصی را دارید، می‌توانید محصولات قهوه‌ست را ببینید و گزینه‌ای متناسب با ذائقه و روش دم‌آوری خودتان انتخاب کنید.

منبع: سایت businessday

سوالات متداول

فرق لاته و کاپوچینو چیست؟ تفاوت اصلی در بافت فوم است، نه لزوماً مقدار قهوه. لاته شیر بیشتر و فوم نازک‌تری دارد، در حالی که کاپوچینو فوم ضخیم‌تر و طعم قهوه‌ای پررنگ‌تری دارد.

کدام نوع قهوه کافئین بیشتری دارد؟ اسپرسوی خالص بیشترین غلظت کافئین در هر میلی‌لیتر را دارد، اما نوشیدنی‌های چندشاته مثل لاته دوشات یا کاپوچینو دوشات می‌توانند در کل فنجان کافئین بیشتری داشته باشند.

آیا ماکیاتوی استارباکس همان ماکیاتوی سنتی است؟ خیر. ماکیاتوی سنتی ایتالیایی یک اسپرسو با لکه‌ای از شیر است، در حالی‌که نسخه رایج در زنجیره‌های بزرگ معمولاً یک لاته با کارامل است.

بهترین قهوه برای کسی که تازه شروع کرده چیست؟ لاته یا موکا، چون شیر زیاد و طعم ملایم‌تری دارند و شوک کمتری نسبت به اسپرسوی خالص ایجاد می‌کنند.

فرق کلد برو و آیس کافی چیست؟ کلد برو با دم‌کردن طولانی‌مدت در آب سرد تهیه می‌شود و طعمی ملایم‌تر دارد، در حالی‌که آیس کافی همان قهوه داغ معمولی است که روی یخ ریخته می‌شود.

چرا بعضی قهوه‌ها تلخ‌تر از بقیه هستند با اینکه هر دو اسپرسو دارند؟ دلیلش می‌تواند نوع دانه (عربیکا در برابر روبوستا)، میزان رست، یا کیفیت عصاره‌گیری باشد، نه فقط نسبت شیر.