زلزله در بازار جهانی قهوه

قیمت قهوه اوایل سال 2025 با جهش ناگهانی رو به رو شد. این افزایش قیمت فقط مشکل داخل ایران نبود. بازار جهانی قهوه وارد یک دوره‌ی پرتنش شد و تصمیم‌های سیاسی کشورهایی مثل آمریکا، مستقیما روی قیمت قهوه در سراسر دنیا تأثیر گذاشت.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در اقدامی بی‌سابقه تعرفه‌های سنگینی را بر واردات کالا به آمریکا وضع کرد. شاید بپرسید: “خب، این چه ربطی به ما در ایران دارد؟ ما که مستقیما با آمریکا تجارت نداریم!” اما واقعیت این است که آمریکا یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان قهوه در دنیاست. وقتی هزینه‌ی واردات قهوه در این کشور بالا می‌رود، کل بازار جهانی به‌هم می‌ریزد.

در این وضعیت، قیمت ها افزایش پیدا کرده و عرضه کم می‌شود. در نتیجه رقابت بین فروشندگان شدید شده و قیمت قهوه در کشورهای واردکننده قهوه مثل ایران، تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

وضع کردن تعرفه‌ جدید روی قهوه

در آوریل ۲۰۲۵، ترامپ سیاست تعرفه‌های متقابل یا reciprocal tariffs را اجرا کرد؛ یک تعرفه پایه ۱۰٪ روی همه واردات. جدا از این تعرفه، برای کشورهای خاصی مثل برزیل، کلمبیا، ویتنام و… نرخ‌های بالاتری مثل ۴۰-۵۰٪ وضع کرد. این کار با هدف تقویت تولید داخلی آمریکا، کاهش کسری تجاری و مقابله با تعرفه‌های ناعادلانه کشورهای دیگر صورت گرفت.

از آنجایی که تولید قهوه در آمریکا عملا ناچیز است و فقط مقدار ناچیزی در هاوایی و پورتوریکو کشت می‌شود، ناگهان قهوه وارد این معادله شد. طبق گزارش NCA، قهوه سالانه بیش از ۳۴۳ میلیارد دلار به اقتصاد آمریکا اضافه می‌کند و از ۲.۲ میلیون شغل حمایت می‌کند. ولی هیچ جایگزین داخلی ندارد.

در نتیجه، روسترها و واردکنندگان آمریکایی مجبور شدند هزینه‌های اضافی را پرداخت کنند. قیمت دانه‌های خام جهش پیدا کرد. حتی قهوه‌های رست شده هم نزدیک به ۲۱٪ در ماه‌های اوت-سپتامبر ۲۰۲۵ افزایش قیمت را تجربه کردند.

تاثیر تعرفه‌ها روی قهوه در سال 2025

تعرفه یعنی مالیات روی واردات. با اعمال مالیات روی واردات قهوه، مبلغ پرداختی برای تعرفه از سمت واردکننده پرداخت شد؛ نه صادرکننده. مثلاً برزیل که حدود ۳۰-۳۷٪ واردات آمریکا را تأمین می‌کند با تعرفه 50درصدی مواجه شد و صادراتش به آمریکا بیش از ۸۰٪ افت کرد. در این وضعیت هم واردکننده‌ها، هم فروشنده‌ها و هم مصرف کنندگان نهایی هزینه بیشتری پرداخت میکنند.

به علاوه، رسترها نیز با کاهش حاشیه سود و بحران نقدینگی دست و پنجه نرم می‌کنند. بسیاری از مراکز رست قهوه، قیمت را افزایش دادند و برخی دیگر نیز موجودی کمتری نگه داشتند. شرکت‌هایی مثل J.M. Smucker مجبور به جذب هزینه‌های ۷۵ میلیون دلاری شدند تا قیمت‌ها را ثابت نگه دارند.

از سوی دیگر کشورهایی مثل چین و کلمبیا وارد تقابل تجاری شده‌اند که باعث بی‌ثباتی در بازارهای مالی می‌شود. در این وضعیت تمایل تولیدکنندگان به سمت بازارهای جایگزین مثل اروپا، چین و خلیج فارس، باعث شد زنجیره تأمین جهانی پرنوسان‌تر شود.

تاثیر تعرفه قهوه روی بازار قهوه ایران

بیایید تعارف را کنار بگذاریم. در ایران، قیمت قهوه تابع دو عامل اصلی است: قیمت جهانی و نرخ ارز. سیاست‌های جدید آمریکا هم دقیقا همین دو نقطه را هدف گرفته است.
سیاست‌های حمایت‌گرایانه ترامپ معمولا باعث تقویت ارزش دلار در برابر سایر ارزها می‌شود. از آنجا که تاجران ایرانی قهوه سبز را با ارزهایی مثل دلار یا درهم می‌خرند، هرگونه تقویت دلار در سطح جهانی، فشارِ روی ریال را بیشتر کرده و قیمت تمام‌شده دانه سبز در گمرک ایران را بالا می‌برد.
وقتی ورود قهوه به آمریکا سخت و گران شود، کشورهای تولیدکننده (مثل ویتنام و برزیل) به دنبال بازارهای جدید می‌گردند. در این صورت دو سناریو خواهیم داشت:

• سناریوی خوش‌بینانه: شاید عرضه قهوه به بازارهایی مثل خاورمیانه و چین افزایش یابد و ما شاهد رقابت بیشتر و قیمت‌های متعادل‌تر در سورسینگ باشیم.
• سناریوی بدبینانه: بی‌ثباتی جهانی باعث افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه می‌شود که مستقیماً روی قیمت قهوه در ایران اثر می‌گذارد.

بازار بورس قهوه از “عدم قطعیت” متنفر است. اخبار تعرفه‌ها باعث نوسانات شدید در قیمت جهانی قهوه عربیکا و روبوستا می‌شود. تاجران ایرانی که معمولاً خریدهای خود را پیش‌بینی می‌کنند، در این بازار پرنوسان مجبورند با “ریسک‌پذیری” بالاتری خرید کنند که این ریسک، به صورت افزایش قیمت به مشتری نهایی منتقل می‌شود.

در این شرایط پرنوسان، انتخاب تامین‌کننده قابل‌اعتماد، مهم تر از از همیشه خواهد بود. ما در مجموعه ست کافی بازارهای جهانی را به دقت رصد می‌کنیم تا بهترین دانه‌ها را با منطقی‌ترین قیمت ممکن تأمین کنیم

درس‌های کلیدی برای مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها

بر اساس تحلیل‌های انجمن ملی قهوه و داده‌های کارشناسان اقتصادی، ما وارد دوره‌ای از تورم قهوه می‌شویم. اما راهکار چیست؟ اگر قهوه را برای مصارف خانگی میخرید، هوشمندانه خرید کنید و برای مصرف ۱ یا ۲ ماه آینده خود، زودتر اقدام کنید. چرا که در ماه های آینده شاهد افزایش 10 تا 20 درصدی در قهوه‌های وارداتی خواهیم بود.

اگر صاحب کافه هستید یا رستری دارید، باید حواستان به موجودی انبارتان باشد. الان زمان خوبی برای خالی کردن انبار نیست. سعی کنید موجودی قهوه سبز و دانه های رست شده را در سطح مطمئنی نگه دارید.

منتظر افزایش قیمت منو با بار جدید و قیمت جدید نباشید. هزینه‌هیا جایگزینی را محاسبه کرده و قیمت منو را به آرامی تعدیل کنید ما مشتریانتان دچار شوک ناگهانی نشوند. همچنین می‌توانید به جای تمرکز روی دانه هایی با تقاضای بالا، از قهوه های سینگل اوریجین جدید یا ترکیب‌های متنوع بهره بگیرید تا هزینه‌ها را کنترل کنید.

ختم کلام

زلزله تعرفه‌های ترامپ شاید مرکزیتش در واشنگتن باشد، اما پس‌لرزه‌های آن به تهران و سایر شهرهای ایران هم می‌رسد. صنعت قهوه ایران که همواره با چالش‌های ارزی دست‌وپنج نرم کرده، حالا باید خود را برای یک موج جدید از تغییرات جهانی آماده کند.

​ما در قهوه ست به دقت بازارهای جهانی را رصد می‌کنیم تا بهترین دانه‌های قهوه را با منطقی‌ترین قیمت ممکن در دسترس شما قرار دهیم. همین حالا قبل از نوسانات جدید، قهوه محبوبتان را سفارش دهید.

نظر شما چیست؟ آیا فکر می‌کنید قیمت قهوه در ایران بیشتر تحت تأثیر دلار داخلی است یا اتفاقات جهانی؟ نظرات خود را برای ما بنویسید.